الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

551

دقائق العلاج ( فارسي )

سودمند است و نيز بهبودى بيمارى اگر در پاى چپ باشد دشوار است براى اين بيماران سوارى و نزديكى زيان دارد و داروهاى پس‌زننده ورم و ماده را نيز نبايد به كار برند زيرا ماده را بعمق بدن مىراند و درمان را دشوارتر مىكند « 1 » فصل خستگى و سنگينى اين ناراحتى يا بعلل خارجى مانند حمل چيزهاى سنگين ، راه رفتن زياد ، ورزشهاى سنگين ، آب‌تنى زياد و خوردن لبنيات و ميوه‌هائى مثل خربوزه پيدا مىشود و يا بعلل داخلى يعنى ريختن رطوبت به بندها است كه سبب احساس كشش در اندام است . اگر از علتهاى خارجى باشد بايد آن را قطع كرد . اگر از راه رفتن زياد باشد بايد پاها را با آب سرد بشويند و انگشتها را با هر روغنى كه در دسترس باشد چرب كنند چنانچه از علتهاى داخلى باشد اگر از چيرگى خون باشد بايد فصد كنند و غلبه بلغم را با خوردن اسپنددانه بايد چاره كنند تا قى بياورد ، اين حبهاى مسهلى را هم هر روز تا پنج گرم بخورند : تربد ، غاريقون زرد به اندازه مساوى ، مصطكى و كتيرا از هركدام ربع جزء آنها را با آب باديان خمير كرده و حب مىكنند و نيز بيمار بايد بر سبوس و سياهدانه گرم بخوابد اگر سير را بدون آنكه از آن چيزى بيرون بريزند در ديگ سربسته‌اى با آب و روغن زيتون بپزند تا كاملا له و ممزوج شود بعد آن را بردارند و صاف كنند « 2 »

--> ( 1 ) اذاراقى ، جلب ، اسپند ، زراوند ، سورنجان ، عشبه و عقرب خواصى در درمان عرق النسا دارند كه در باب مفردات متفرقه ذكر شده . مؤلف ( ا ع ) ( 2 ) ريحان براى داء الفيل و ايرسا براى خستگى خواصى دارند كه در مفردات آمده است . مؤلف اعلى الله مقامه